دانش (علم)
کلام حق
وَیَرَى الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِی أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ هُوَ الْحَقَّ وَیَهْدِی إِلَى صِرَاطِ الْعَزِیزِ الْحَمِیدِ. (سبا: 6)
و کسانی که آنان را از دانش بهره دادهاند، میبینند که آنچه از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده، راستین است و به راه (خداوند) پیروز و ستوده، رهنمون میشود.
وَقُل رَّبِّ زِدْنِی عِلْمًا. (طه: 114)
و بگو: پروردگارا! بردانش من بیفزای.
... قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ. (زمر: 9)
... بگو: آیا آنان که میدانند، با آن ها که نمیدانند، برابرند؟
اختران عصمت و ولایت
حضرت رسول
کسی که در راه آموختن دانش گام بردارد، خداوند او را به بهشت خواهد برد و به درستی که فرشتگان بالهای خود را برای دانشجو از روی رضایت میگسترانند و همه آنچه در آسمانها و زمین هستند، همه، حتی ماهیان دریا برای جوینده دانش آمرزش میخواهند. (پاداش نیکیها و کیفر گناهان، ص 341)
دانش بجویید، هر چند در چین باشد؛ زیرا دانشجویی بر هر مسلمانی واجب است. (الحکم الزاهره، ص 11)
دانشمندان، وارثان پیامبران هستند. (پاداش نیکیها، ص 342)
حضرت امیر
ای مردم! بدانید که کمال دین در دانشجویی و بهکار بستن آن است.
(پرویز اتابکی، رهاورد خرد، تهران، نشر و پژوهش فرزان روز، 1376، ص 194)
به هر نسبت که دانش آدمی زیادتر میشود، توجه خود را به خویشتن افزون میکند و برای دستیابی به سعادت و صلاح، کوشش خود را بهکار میاندازد.
(الحدیث، ج 2، ص3)
امام سجاد
اگر مردم بدانند در دانشاندوزی چه فایدهای است، آن را میطلبند، اگرچه با ریختن خون دل و فروختن درّ گرانبها باشد.
(اصول کافی، ج 1، ص 43)
قند پارسی
معصیت از هر که صادر شود، ناپسندیده است و از علما، ناخوبتر؛ که دانش، سلاح جنگ شیطان است و خداوندِ سلاح را چو به اسیری برند، شرمساری بیش برد.
عالم نادان پریشـــان روزگــار به ز دانشمنــــــد ناپرهــــــیزگــــــار
کان به نابینایی از راه اوفتـــاد وین دو چشمش بود و در چاه اوفتاد
(گلستان سعدی)
توانا بود هر که دانا بود ز دانش، دل پیر برنا بود
(شاهنامه فردوسی)
علم و دانش جمله ارث انبیاست انبیا را علم از نزد خداست
(شیخ بهایی)
چون بدانستی سبب را سهل شد دانشت، اسباب دفع جهل شد
(مثنوی معنوی)
تا جهان بود از سر آدم فراز کس نبود از راز دانش، بینیاز
(رودکی)
حدیث دیگران
کالریج: دانش از شگفتی و اعجاب آغاز میشود و هم به شگفتی و اعجاب پایان مییابد.
جرج برنارد شاو: دانش تنها زمانی خطرناک میشود که خیال کند به هدف خود رسیده است.
ضربالمثل
Knowledge is power.
دانایی، توانایی است.
A man without know is as one that is dead.
انسان بیدانش همچون مرده است.
گر نکتهدان عشقی، بشنو تو این حکایت
گفــت انــدر پیش افلاطون کســی کای فلانی حمد میگفتت بســی
در هنــر بستــود بسیـــــاری تو را تا فلک بنهـــــاد مقداری تــو را
زان سخن بگریست افلاطــون به درد روی آورد از ســر دردی به مـــرد
گفت: میگریم که در دل مشکلی است تا چه کردم کان پسند جاهلی است
هر چه باشـــد مرد نـــادان را پسنــد مرد دانـــا را بود آن تختــــه بند
میندانـــم تا پسنـــد او چه بــــود؟ تا از آن توبــــه کنم در حال، زود
یک ستایـــش کان ز جاهل آیــــدم صد عقوبـــت دان که حاصل آیدم
(عطار نیشابوری، مصیبتنامه، تهران، زوار، 1338، ص 47)